Ouders willen ondersteunen in de leesontwikkeling

Leren lezen is een belangrijke vaardigheid die de basis vormt voor het verdere onderwijs van kinderen. Ouders spelen een belangrijke rol in het ondersteunen van hun kinderen tijdens dit leerproces. Door ouders deel te laten nemen aan informatiebijeenkomsten en workshops kunnen zij waardevolle vaardigheden en kennis opdoen om hun kinderen effectief te helpen. Hier zijn enkele manieren waarop ouders kunnen worden ondersteund bij het leren lezen van hun kinderen.

Begrijpen van de leesontwikkeling

Een van de eerste stappen in een ouderworkshops is het begrijpen van de verschillende fasen van leesontwikkeling. Dit omvat de overgang van het herkennen van letters en klanken naar het lezen en begrijpen van woorden en zinnen. En uiteindelijk natuurlijk het vloeiend lezen en begrijpen van teksten. Door inzicht te krijgen in deze fasen kunnen ouders beter inspelen op de behoeften van hun kinderen. Deze behoefte is in iedere fase anders.

Praktische tip: Ouders kunnen leren hoe ze dagelijks leessessies kunnen inbouwen, waarbij ze beginnen met eenvoudige prentenboeken en geleidelijk overgaan naar complexere verhalen naarmate de leesvaardigheid van hun kind verbetert.

Effectieve leestechnieken

Workshops kunnen ouders verschillende leestechnieken bijbrengen die hun kinderen kunnen helpen bij het leren lezen. Bijvoorbeeld, spelletjes om de klanken van letters en woorden te leren, het samen lezen en herhaald lezen om het vertrouwen en de vloeiendheid te vergroten, en het stellen van vragen om het begrijpend lezen te verbeteren.

Praktische tip: Ouders kunnen worden aangemoedigd om ‘echo lezen’ te proberen, waarbij de ouder een zin voorleest en het kind deze naspreekt. Dit helpt kinderen om de juiste uitspraak en intonatie te oefenen.

Lezen leuk maken

Een belangrijk aspect van leren lezen is het bevorderen van een positieve houding ten opzichte van lezen. Tijdens informatiebijeenkomsten kunnen we ouders laten zien hoe ze lezen leuk en boeiend kunnen maken voor hun kinderen. Dit kan door middel van interactieve activiteiten, het naspelen van verhalen met behulp van speelgoed, of het zoeken naar geschikte boeken.

Praktische tip: Ouders kunnen leren hoe ze een gezellige leeshoek thuis kunnen creëren. Bijvoorbeeld met comfortabele zitplaatsen en een verscheidenheid aan boeken die aansluiten bij de interesses van hun kind.

Omgaan met leermoeilijkheden

Niet elk kind leert in hetzelfde tempo, en sommige kinderen kunnen moeite hebben met leren lezen. Workshops kunnen ouders helpen om signalen van leesproblemen te herkennen en op een goede manier daarop reageren.

Praktische tip: Ouders kunnen leren om geduldig en ondersteunend te zijn, waarbij ze positieve bekrachtiging gebruiken om hun kinderen te motiveren en vertrouwen op te bouwen, zelfs wanneer het leren lezen moeilijk is.

Conclusie

Ouders zijn een onmisbare partner in het leesonderwijs van hun kinderen. Door deel te nemen aan workshops en trainingen kunnen ze de kennis en vaardigheden verwerven om hun kinderen effectief te ondersteunen bij het leren lezen. Met de juiste ondersteuning kunnen ouders een belangrijke bijdrage leveren aan het leesplezier en de leesvaardigheid van hun kinderen.

In het onderwijs staat het bevorderen van lees- en schrijfvaardigheden hoog op de agenda. Het vermogen om effectief te lezen en te schrijven is niet alleen belangrijk voor succes op school. Ook  voor het dagelijks leven en toekomstige kansen is het essentieel. Als leerkrachten en docenten streven we er allemaal naar om onze leerlingen goed voor te bereiden op de uitdagingen van de 21e eeuw. Maar hoe kunnen we dit het beste aanpakken? Het antwoord: door het belang van gecombineerd lees- en schrijfonderwijs te erkennen.

Recent onderzoek, zoals de meta-analyse uitgevoerd door Graham et.al. (2018), biedt ons waardevolle inzichten in het belang van gecombineerd lees- en schrijfonderwijs. Deze analyse, gebaseerd op 47 studies, toont aan dat programma’s die zowel lees- als schrijfactiviteiten in balans brengen, aanzienlijke voordelen hebben voor leerlingen van alle leeftijden.

Een van de belangrijkste bevindingen van het onderzoek is dat gecombineerd lees- en schrijfonderwijs een gunstig effect heeft op zowel de lees- als de schrijfvaardigheid van leerlingen. Door deze twee vaardigheden samen te onderwijzen, kunnen we profiteren van de overlappende kennis en cognitieve processen die ze delen. Dit resulteert in een versterking van zowel het lees- als het schrijfvermogen van onze leerlingen.

Maar wat betekent dit in de praktijk? Voor leerkrachten en docenten biedt deze bevinding waardevolle richtlijnen voor het ontwerpen van effectieve lees- en schrijflessen. Het is essentieel om een gebalanceerd aanbod van lees- en schrijfactiviteiten te bieden, waarbij beide vaardigheden gelijkelijk worden benadrukt. Dit kan variëren van het schrijven van reflectieve teksten na het lezen van een tekst tot het analyseren van geschreven teksten om het begrip te vergroten.

Bovendien benadrukt het onderzoek het belang van het investeren in de vier kenniscomponenten die ten grondslag liggen aan zowel lezen als schrijven. Te weten: algemene kennis, meta-kennis over geschreven taal, procedurele kennis en pragmatische kennis over teksten. Door deze componenten actief te integreren in onze instructie, kunnen we de lees- en schrijfvaardigheid van onze leerlingen verder versterken.

Het is ook belangrijk om te benadrukken dat gecombineerd lees- en schrijfonderwijs niet betekent dat we lees- en schrijflessen afzonderlijk moeten opgeven. Beide vaardigheden blijven uniek en verdienen aparte aandacht. Echter, door ze op een evenwichtige manier te integreren, kunnen we profiteren van synergetische effecten die de algehele taalvaardigheid van onze leerlingen versterken.

Als leerkrachten en docenten hebben we de taak om onze leerlingen voor te bereiden op een wereld. Lezen en schrijven zijn daarbij essentiële vaardigheden. Door gebruik te maken van de bevindingen uit het onderzoek van Graham en collega’s kunnen we onze aanpak versterken en onze leerlingen de beste kans geven om te slagen. Laten we samen werken aan het bevorderen van lees- en schrijfvaardigheden. Zo zorgen we ervoor dat onze leerlingen klaar zijn voor de uitdagingen die voor hen liggen.

Bron:

Graham, S., Liu, X., Aitken, A., Bartlett, B., Harris, K. R., & Holzapfel, J. (2018). Effectiveness of literacy programs balancing reading and writing instruction: A meta-analysis. Reading Research Quarterly, 53(3), 279-304.

Aanbeveling

Omdat lezen loont – Op naar effectief leesonderwijs in Nederland” door 38 verschillende schrijvers.

Over de auteurs

Dit boek, onder redactie van Yra van Dijk, Marie-José Klaver, Els Stronks en Micha Hamel, brengt bijdragen van 38 auteurs uit het onderwijs en andere disciplines samen. Met namen als Adriaan van Dis, Paul Kirschner, Manon Uphoff, Naomi Smits en Erik Meester, biedt het een rijke diversiteit aan perspectieven.

Dit krijg je te lezen

Opgebouwd uit vier delen, verkent het boek verschillende aspecten van leescultuur in de moderne tijd, van de uitdagingen tot aanbevelingen voor leraren, leerlingen, lesmateriaal en overheid. Met bijdragen variërend van diepgaande artikelen tot boeiende columns, biedt het een uitgebreid inzicht in de problematiek en mogelijke oplossingen.

Dit vind ik ervan

“Omdat lezen loont ” is een must-read voor iedereen werkzaam in het onderwijs. Terwijl het de uitdagingen van het leesonderwijs belicht, biedt het ook hoopvolle voorbeelden van succesvolle praktijken, zoals beschreven door Naomi Smits. De bundel inspireert tot actie en reflectie, en laat zien hoe een passie voor lezen kan worden aangewakkerd, zelfs bij degenen die er aanvankelijk weerstand tegen bieden.

Dus

Dit boek gaat verder dan alleen beschrijven wat er misgaat in het leesonderwijs; het biedt concrete voorstellen voor verbetering. Een aanrader voor iedereen die betrokken is bij het vormgeven van het onderwijs!

Bij het aanleren van lezen ervaren veel zwakke lezers moeilijkheden in het automatiseren van de leesvaardigheid. Onderzoek van taal- en leesdeskundige Esther Steenbeek-Planting heeft aangetoond dat traditionele methoden niet effectief zijn voor deze groep leerlingen. Het gaat om bijvoorbeeld het focussen op fouten en extra oefenen met fout gelezen woorden. Maar wat betekent dit voor ons leesonderwijs in het algemeen? Dat zwakke lezers meer moeten automatiseren.

Het traditionele leesonderwijs richt zich vaak op het corrigeren van fouten en het herhaaldelijk oefenen van woorden die verkeerd zijn gelezen. Echter, Steenbeek-Planting’s onderzoek suggereert dat dit niet altijd de beste benadering is, vooral niet voor zwakke lezers. In plaats daarvan pleit zij voor een benadering die zich richt op de sterke punten van de leerlingen. Leerkrachten moeten meer benadrukken wat wel goed gaat.

De kern van het probleem ligt in de noodzaak om de een-op-een relatie tussen letters en klanken stevig te verankeren in het brein van beginnende lezers. Door voortdurend te focussen op fouten, wordt deze verankering echter niet voldoende ontwikkeld. In plaats daarvan is consistentie en herhaling nodig om leeskilometers te maken en de leesvaardigheid te automatiseren.

Focus niet op de fouten

Maar betekent dit negeren van fouten dan niet dat het maken van fouten wordt bevorderd? Volgens Steenbeek-Planting is dit niet het geval. Het is echter wel belangrijk voor leerkrachten om alert te zijn op consistente foutpatronen bij leerlingen, wat kan wijzen op onderliggende problemen die extra aandacht vereisen. Om deze te verhelpen is gerichte expliciete instructie nodig.

Een interessante implicatie van Steenbeek-Planting’s onderzoek is de rol van remedial teaching. Hoewel veel zwakke lezers momenteel extra ondersteuning krijgen buiten de klas, suggereert zij dat het ideaal zou zijn om deze extra zorg binnen de reguliere lesomgeving te integreren. Door differentiatie en individuele ondersteuning binnen de klas mogelijk te maken, kan remedial teaching mogelijk overbodig worden.

Heroverweeg traditionele methoden

Wat betekent dit alles voor het onderwijs? Het onderzoek van Steenbeek-Planting suggereert dat het heroverwegen van traditionele methoden van leesonderwijs cruciaal kan zijn voor het bevorderen van de leesvaardigheid van zwakke lezers. Door te focussen op de sterke punten van leerlingen en het bieden van individuele ondersteuning binnen de klas, kunnen we mogelijk een significant verschil maken in de leerresultaten en toekomstige prestaties van deze leerlingen.

 

Esther Steenbeek-Planting, Should reading errors be taken seriously in assessment and intervention? Proefschrift, Radboud Universiteit Nijmegen, 2012.

 

Het creëren van betekenisvolle leeservaringen speelt een belangrijke rol bij het stimuleren van taal- en kennisontwikkeling bij kinderen. Thoni Veenhout, voormalig lector Geletterdheid bij de Hogeschool Utrecht en onderzoeker heeft 7 stappen beschreven die leiden tot betere geletterdheid bij kinderen. Niets nieuws dus, maar wel goed om nog maar weer eens te herhalen. Houtveen merkt op dat het creëren van een inspirerende leescultuur centraal moet staan, als we leerlingen goede literaire competenties mee willen geven. Een lesprogramma dat gericht is op het verbeteren van leesvaardigheid, maar ook op het stimuleren van motivatie en betrokkenheid van leerlingen. Denk daarbij om de volgende stappen:

Creëer een inspirerende leescultuur

Een effectief leesprogramma begint met het creëren van een klasomgeving waarin het stimuleren van geletterdheid voorop staat. Dit kan worden bereikt door leerlingen keuzevrijheid te geven in hun leesmateriaal, samenwerking tussen leerlingen te bevorderen en het onderwijs relevant te maken voor de leerlingen.

Geef voldoende tijd om te lezen

Het is belangrijk om leerlingen voldoende tijd te geven om te lezen in de klas. Door regelmatig leestijd in te plannen, krijgen leerlingen de gelegenheid om veel te oefenen en zich onder te dompelen in verhalen en informatie, waardoor ze hun leesvaardigheid en begrip kunnen verbeteren.

Diversiteit in leesmateriaal en tekstgenres

Een gevarieerde collectie boeken, die verschillende genres en kwalitatief hoogwaardige teksten omvat, is van groot belang. Dit stelt leerlingen in staat om verschillende soorten verhalen en onderwerpen te verkennen, waardoor hun interesse en begrip worden vergroot.

Maak lees- en schrijfopdrachten relevant

Zorg ervoor dat lees- en schrijfopdrachten gerelateerd zijn aan echte doelen, die belangrijk zijn voor de leerlingen. Dit verhoogt de kans dat er transfer plaatsvindt tussen het leren op school en daarbuiten.

Breng een balans aan in door de leerkracht en de leerlingen geleide discussie over teksten

Door een evenwicht te creëren tussen door de leerkracht en de leerlingen geleide discussies over teksten, worden leerlingen gestimuleerd om actief deel te nemen aan het leesproces en hun begrip van de tekst te verdiepen.

Bied expliciete instructie en ondersteuning

Het is noodzakelijk om leerlingen expliciete instructie en ondersteuning te bieden bij alle aspecten van geletterdheid. Het gaat dan om vaardigheden zoals fonemisch bewustzijn, het alfabetisch principe, woordenschat, vloeiend lezen en begrijpend lezen. Door middel van scaffolded instruction begeleid de leerkracht de leerlingen stap voor stap naar zelfstandig lezen en begrip.

Monitor en evalueer voortdurend

Het is belangrijk om voortdurend de voortgang van leerlingen te monitoren en te evalueren. Met deze informatie kan de leerkracht het leesonderwijs aanpassen aan individuele behoeften en leerdoelen.

Het bevorderen van betekenisvolle leeservaringen is geen luxe, maar een essentieel onderdeel van effectief leesonderwijs. Door het implementeren van een integraal programma dat deze principes omvat, kunnen scholen een krachtige basis leggen voor de taal- en kennisontwikkeling van hun leerlingen.

Wil je meer lezen? Gebruik deze link.

Het vermogen om te lezen is een essentiële vaardigheid die de deur opent naar een wereld van kennis en verbeelding. Maar wat als sommige leerlingen moeite hebben om deze vaardigheid te verwerven? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat alle kinderen de kans krijgen om succesvolle lezers te worden? Het onderzoek van Thoni Houtveen en Wim van de Grift, Improving reading achievements of struggling learners, benadrukt dat het stellen van hoge doelen cruciaal is. Dat geldt vooral voor zwakke lezers.

Een duidelijk doel

Het begint allemaal met een duidelijk doel voor ogen te hebben. De onderzoekers benadrukken het belang van meetbare doelen en effectieve feedback. Leraren moeten niet alleen weten waar ze naartoe werken. Ze moeten de voortgang van hun leerlingen kunnen meten en ondersteunen. Dit geldt vooral voor zwakke lezers, die extra instructie en oefentijd nodig hebben om bij te blijven.

Convergente differentiatie

Een belangrijke inzicht uit het onderzoek van Houtveen en Van de Grift is het concept van convergente differentiatie. In plaats van zwakke lezers apart te zetten, moeten leraren hen aanmoedigen en uitdagen binnen de reguliere klasomgeving. Dat kan door het tempo, de instructie en de oefentijd aan te passen aan individuele behoeften. Op die manier krijgen alle leerlingen ondersteuning zonder de leesdoelen te verlagen.

Een effectieve methode die hierbij wordt gebruikt, is het LIST-programma (LeesInterventie-project voor Scholen met een Totaalaanpak). Dit programma legt de nadruk op het stellen van hoge en realistische doelen voor alle leerlingen. Tegelijkertijd worden leesplezier en het werken met rijke teksten gestimuleerd. Het succes van dit programma ligt in de directe instructiemethode, waarbij leraren de lesdoelen benoemen, voordoen, begeleiden en regelmatig de voortgang meten. Sleeplezen of TOPPR-lezen passen goed in dit programma.

Het onderzoek toont aan dat door het stellen van hoge doelen en het bieden van gerichte instructie en ondersteuning, de prestaties van zwakke lezers aanzienlijk kunnen verbeteren. Hoewel er soms terugval optreedt, blijft de essentie van het programma relevant: elk kind kan leren lezen, en het is de taak van de school om hen daarbij te ondersteunen.

De leerkracht heeft deze prachtige kans

Leraren hebben de unieke kans om onze leerlingen het lezen te leren. Door het stellen van hoge doelen, het bieden van effectieve instructie en het stimuleren van leesplezier, kunnen we alle kinderen helpen om succesvolle lezers te worden. Want zoals het onderzoek aantoont, is lezen niet alleen een vaardigheid, maar ook een bron van kennis, verbeelding en empowerment voor elk kind.

Aanbeveling

“Waarom leren niet vanzelf gaat” door Daniel T. Willingham!

Over de auteur

Daniel T. Willingham, psycholoog aan de Universiteit van Virginia, duikt diep in de cognitieve psychologie en deelt inzichten uit zijn uitgebreide onderzoek naar hoe onze hersenen leren. Met een focus op het toepassen van onderzoek in het onderwijs, is Willingham een erkend expert in effectieve leerstrategieën, met praktisch advies en zelfs korte video’s voor leerlingen.

Dit krijg je te lezen

Deze vertaling van het oorspronkelijke werk uit 2021 dient als inleiding tot de cognitieve psychologie, boordevol inzichten uit de cognitiewetenschap. Elk van de tien hoofdstukken duikt in de fundamentele werking van het menselijk brein, met onderwerpen als denkprocessen en het belang van feitelijke kennis voor cognitieve vaardigheden. Willingham gaat ook in op de eeuwenoude vraag: weegt het stampen van lesstof op tegen de impact op motivatie?

Dit vind ik ervan

Dit toegankelijke boek is niet alleen theoretisch, maar een praktische gids vol met oefeningen, voorbeelden en bruikbare tips. Willingham daagt ons uit om na te denken over lesinhoud en betrokkenheidsstrategieën. Door reflectie en discussie aan te moedigen, geeft hij leerkrachten de regie om hun praktijk te verbeteren en betekenisvolle leerervaringen te creëren. Zijn nadruk op zelfreflectie en peer-feedback helpt die leerkrachten, pedagogische medewerkers en docenten die streven naar voortdurende groei.

Dus

“Waarom leren niet vanzelf gaat” is niet zomaar een boek; het is een drijvende kracht voor professionele ontwikkeling. Of je nu een doorgewinterde professional bent of net begint, de inzichten van Willingham zullen je inspireren om je lessen te verfijnen en inspirerende gesprekken op gang te brengen in jouw werkomgeving. Ik beveel je dit topboek van harte aan!

In het onderwijs wordt vaak de nadruk gelegd op het belang van een uitgebreide woordenschat. Maar is dat genoeg om teksten echt te begrijpen? Eric Hirsch, een vooraanstaand leesonderzoeker, heeft naar aanleiding van een cruciale inzicht benadrukt: leesbegrip vereist niet alleen een rijke woordenschat, maar ook kennis van de wereld. In deze blog leggen we uit waarom dit zo belangrijk is en wat het betekent voor ons onderwijs.

De essentie van tekstbegrip

Hirsch legt uit dat leesbegrip afhangt van drie essentiële factoren: vloeiend lezen, een rijke woordenschat en domeinkennis. Deze elementen zijn niet alleen van belang voor het begrijpen van teksten, maar ook voor het ontwikkelen van sterke leesvaardigheden bij leerlingen.

Vloeiend lezen

Lezen gaat verder dan het decoderen van woorden; het draait om het begrijpen van de betekenis ervan. Vloeiend lezen stelt lezers in staat om de context van een tekst te begrijpen zonder te struikelen over individuele woorden. Kennis speelt hierbij een belangrijke rol: bekende woorden en onderwerpen worden gemakkelijker begrepen dan onbekende en kunnen daardoor ook verdiept worden.

Rijke woordenschat

Er is veel onderzoek dat aantoont dat een uitgebreide woordenschat essentieel is voor tekstbegrip. Het begrijpen van maximaal 90 tot 95 procent van de woorden in een tekst is nodig om het volledig te kunnen vatten. Leerlingen met een beperkte woordenschat worstelen vaak met het begrijpen van teksten. Het belang van woordenschatontwikkeling is voor iedereen in het onderwijs vanzelfsprekend.

Domeinkennis

Maar naast een rijke woordenschat is domeinkennis van cruciaal belang. Een voorbeeld uit de praktijk illustreert dit perfect: iemand die een lezing van Albert Einstein over de relativiteitstheorie bijwoonde zou naderhand gezegd hebben: “Ik begreep alle woorden. Alleen de manier waarop ze gecombineerd waren, vond ik verwarrend.” De luisteraar begreep de woorden van Einstein, maar miste de achtergrondkennis om zijn relativiteitstheorie te begrijpen. Het begrijpen van een tekst vereist meer dan alleen het kennen van individuele woorden; het draait om het interpreteren van de betekenis in de context van de wereld om ons heen.

Implicaties voor onderwijs

De inzichten van Hirsch hebben belangrijke implicaties voor het onderwijs. Het is niet voldoende om alleen te focussen op technische leesvaardigheden. Een integrale aanpak die zowel woordenschatontwikkeling als domeinkennis omvat, is noodzakelijk. Door leesonderwijs te integreren in andere vakken en uitdagende teksten aan te bieden, kunnen leraren de leesvaardigheid van leerlingen verbeteren en hun kennisbasis versterken.

Conclusie

Investeren in kennis van de wereld is de derde sleutel om te komen tot effectief tekstbegrip. Door te erkennen dat lezen meer is dan het decoderen van woorden, kunnen leraren leerlingen helpen om niet alleen vaardige lezers te worden, maar ook om kritische denkers te worden die de wereld om hen heen begrijpen.

 

De strijd tussen letters en woorden

In de wereld van het onderwijs is er een voortdurende strijd gaande over de beste aanpak om kinderen te leren lezen. Moeten we hen eerst de letters leren of meteen hele woorden? Deze discussie woedt al decennialang, vooral in Engelssprekende landen waar de complexiteit van de Engelse taal het debat nog verder aanwakkert. In Nederland werken de meeste methoden met het uitgangspunt dat kinderen eerst letters moeten leren. Laten we kijken naar de feiten en inzichten die onderzoek ons biedt.

Het belang van instructie

Het is duidelijk dat directe instructie van klank-lettercombinaties de meest effectieve methode is om kinderen te leren lezen. Dit wordt onderstreept door het werk van Anne Castles, Kathleen Rastle en Kate Nation, die de leesoorlog willen beëindigen door mythes over leesdidactiek te ontkrachten.

De inwijding in geschreven taal

Leerlingen moeten worden ingewijd in de geschreven taal door hen bewust te maken van de relatie tussen klanken en letters. Dit begint al in de kleuterklas, waar kinderen geleidelijk letters herkennen en leren dat ze klanken vertegenwoordigen. Het is essentieel dat deze klank-lettercombinaties worden onderwezen via directe instructie, ondanks mogelijke tegenstand van sommigen die dit als saai bestempelen. Echter, de trots en opwinding van leerlingen wanneer ze hun eerste woorden lezen, spreekt boekdelen.

Van decoderen naar tekstbegrip

Maar het leren lezen houdt niet op bij het decoderen van woorden. Het uiteindelijke doel is tekstbegrip. Daarom is het belangrijk om leerlingen zo snel mogelijk in aanraking te brengen met betekenisvolle teksten. Het gebruik van echte boeken met echte verhalen moedigt niet alleen aan tot verdere leesoefening, maar bevordert ook de motivatie van leerlingen.

Woordherkenning

Eenmaal bekwaam in het decoderen van woorden, komen leerlingen op het punt van automatische woordherkenning. Door veel te lezen, leren ze de spelling en bouwen ze een mentaal lexicon op van veelvoorkomende woorden, wat het leesproces versnelt. Daarnaast helpt kennis van de opbouw van woorden, zoals voor- en achtervoegsels, bij het sneller herkennen van nieuwe woorden.

Het belang van een rijke woordenschat

Het belang van een rijke woordenschat kan niet genoeg worden benadrukt. Hoe efficiënter de woordherkenning, hoe meer ruimte er is in het werkgeheugen voor tekstbegrip. Want uiteindelijk draait lezen om meer dan alleen het decoderen van letters; het vereist een complex samenspel van verschillende cognitieve processen.

Wat betekent dat voor het onderwijs?

Als we deze inzichten toepassen op ons onderwijs, kunnen we de leesvaardigheid van leerlingen significant verbeteren. Het begint bij het erkennen van de effectieve leesdidactiek en het bieden van voldoende oefentijd met betekenisvolle teksten. Daarnaast is het cruciaal dat deze kennis een prominente plaats krijgt in lerarenopleidingen, zodat toekomstige leraren gewapend zijn met de juiste tools en inzichten om lezen tot een succes te maken in elke klas.

In de klas is het van belang dat deze inzichten worden toegepast in de dagelijkse praktijk van het onderwijs. Van het gericht aanleren van klank-lettercombinaties tot het gebruik van echte teksten en het stimuleren van een rijke woordenschat, leraren spelen een cruciale rol in het bevorderen van de leesvaardigheid van hun leerlingen.

 

Een taal leren door voor te lezen, kan dat? Voorlezen is een krachtig hulpmiddel voor meertalige kleuters om een nieuwe taal sneller onder de knie te krijgen. Voorlezen is niet alleen een prachtig moment van connectie tussen leraren en leerlingen. Het blijkt ook een krachtig hulpmiddel te zijn voor meertalige kleuters om nieuwe talen sneller onder de knie te krijgen. Recent onderzoek uit Noorwegen heeft aangetoond dat het betrekken van ouders bij het voorleesproces, zowel thuis als op school, aanzienlijke voordelen biedt voor de taalontwikkeling van kinderen.

In dit onderzoek werden 464 meertalige kleuters verdeeld over twee groepen. De eerste groep nam deel aan vier thematische voorleesprojecten gedurende een schooljaar. Hierbij werd zowel op school als thuis voorgelezen uit dezelfde boeken. De tweede groep deed niet mee aan deze projecten. De resultaten waren opmerkelijk: de kinderen die deelnamen aan de voorleesprojecten vertoonden een aanzienlijke verbetering in zowel de schooltaal als hun thuistaal. Niet alleen verbeterden hun grammaticale vaardigheden, maar ook hun vermogen om zich in te leven in het standpunt van anderen en hun beheersing van de doelwoorden uit de boeken namen toe.

Wat maakte deze projecten zo succesvol?

De sleutel lag in de kwaliteit van de voorleesmomenten en de betrokkenheid van zowel leraren als ouders. Leraren selecteerden boeken die nieuwsgierigheid opwekten en uitnodigden tot gesprekken. Woordenloze prentenboeken werden ingezet om kinderen te stimuleren om zelf verhalen te vertellen. Tijdens en na het voorlezen lag de nadruk niet alleen op taaldoelen, maar ook op de sociaal-emotionele ontwikkeling. Er werden vragen gesteld die kinderen aanmoedigden om verschillende perspectieven te overwegen.

Belangrijk was ook de rol van ouders. Leraren informeerden ouders over de boeken en de reacties van hun kinderen, en gaven hen boeken mee naar huis om voor te lezen in hun voorkeurstaal. Dit maakte het voorlezen laagdrempelig en stimuleerde ouders om thuis aan de slag te gaan. Hoewel niet alle ouders de sessies opnamen, toonde het merendeel enthousiasme en betrokkenheid bij het proces.

De gezamenlijke inspanning loont.

De resultaten van dit onderzoek benadrukken het belang van een gezamenlijke inspanning van scholen en ouders om de taalontwikkeling van meertalige kleuters te ondersteunen. Door de kracht van voorlezen te benutten, kunnen we niet alleen de taalvaardigheid verbeteren. We stimuleren ook het zelfvertrouwen en de verbeeldingskracht van kinderen. En dat alles begint met een boek en een warme stem die verhalen tot leven brengt.

Om dit succes verder te verankeren, is het essentieel dat scholen en leraren blijven investeren in programma’s en initiatieven die ouders actief betrekken bij het voorleesproces. Dit kan door middel van workshops, informatiebijeenkomsten en ondersteuning bij het selecteren van geschikte boeken. Op deze manier kunnen ouders worden aangemoedigd om het voorlezen thuis voort te zetten. En om voorlezen te integreren in hun dagelijkse routine. Bovendien kan de digitale technologie worden benut om ouders te voorzien van aanvullende middelen, zoals audioboeken en voorlees-apps, die het voorleesplezier verder vergroten en de toegang tot verrijkende taalervaringen vergemakkelijken.

Daarnaast is het belangrijk dat beleidsmakers en onderwijsinstellingen blijven investeren in de professionalisering van leraren op het gebied van taalonderwijs en voorleespraktijken. Door leraren te voorzien van de nodige kennis, vaardigheden en ondersteuning kunnen zij een nog effectievere rol spelen in het stimuleren van de taalontwikkeling van meertalige kleuters en het creëren van een inclusieve leeromgeving waarin alle kinderen optimaal kunnen groeien en bloeien.

Kortom, het voorlezen biedt een waardevolle en toegankelijke mogelijkheid om de taalontwikkeling van meertalige kleuters te stimuleren en te ondersteunen, zowel thuis als op school. Door samen te werken en actief ouders te betrekken bij het voorleesproces, kunnen we de basis leggen voor een sterke taalvaardigheid en een liefde voor lezen die een leven lang meegaat.

Bron

Bij het schrijven van deze blog is gebruik gemaakt van het onderzoek van Grover, Veslemoy, Gustafsson en Snow. “Shared book reading in preschool supports bilingual children’s second language learning”, uitgevoerd in 2020

SOLLICITATIE














    Ja, ik stem in met het Privacy statement en geef TOPPR de toestemming om deze gegevens op te slaan.

    Mail ons:

    welkom@topprreading.org