7 stappen om beter te leren lezen

Het creëren van betekenisvolle leeservaringen speelt een belangrijke rol bij het stimuleren van taal- en kennisontwikkeling bij kinderen. Thoni Veenhout, voormalig lector Geletterdheid bij de Hogeschool Utrecht en onderzoeker heeft 7 stappen beschreven die leiden tot betere geletterdheid bij kinderen. Niets nieuws dus, maar wel goed om nog maar weer eens te herhalen. Houtveen merkt op dat het creëren van een inspirerende leescultuur centraal moet staan, als we leerlingen goede literaire competenties mee willen geven. Een lesprogramma dat gericht is op het verbeteren van leesvaardigheid, maar ook op het stimuleren van motivatie en betrokkenheid van leerlingen. Denk daarbij om de volgende stappen:

Creëer een inspirerende leescultuur

Een effectief leesprogramma begint met het creëren van een klasomgeving waarin het stimuleren van geletterdheid voorop staat. Dit kan worden bereikt door leerlingen keuzevrijheid te geven in hun leesmateriaal, samenwerking tussen leerlingen te bevorderen en het onderwijs relevant te maken voor de leerlingen.

Geef voldoende tijd om te lezen

Het is belangrijk om leerlingen voldoende tijd te geven om te lezen in de klas. Door regelmatig leestijd in te plannen, krijgen leerlingen de gelegenheid om veel te oefenen en zich onder te dompelen in verhalen en informatie, waardoor ze hun leesvaardigheid en begrip kunnen verbeteren.

Diversiteit in leesmateriaal en tekstgenres

Een gevarieerde collectie boeken, die verschillende genres en kwalitatief hoogwaardige teksten omvat, is van groot belang. Dit stelt leerlingen in staat om verschillende soorten verhalen en onderwerpen te verkennen, waardoor hun interesse en begrip worden vergroot.

Maak lees- en schrijfopdrachten relevant

Zorg ervoor dat lees- en schrijfopdrachten gerelateerd zijn aan echte doelen, die belangrijk zijn voor de leerlingen. Dit verhoogt de kans dat er transfer plaatsvindt tussen het leren op school en daarbuiten.

Breng een balans aan in door de leerkracht en de leerlingen geleide discussie over teksten

Door een evenwicht te creëren tussen door de leerkracht en de leerlingen geleide discussies over teksten, worden leerlingen gestimuleerd om actief deel te nemen aan het leesproces en hun begrip van de tekst te verdiepen.

Bied expliciete instructie en ondersteuning

Het is noodzakelijk om leerlingen expliciete instructie en ondersteuning te bieden bij alle aspecten van geletterdheid. Het gaat dan om vaardigheden zoals fonemisch bewustzijn, het alfabetisch principe, woordenschat, vloeiend lezen en begrijpend lezen. Door middel van scaffolded instruction begeleid de leerkracht de leerlingen stap voor stap naar zelfstandig lezen en begrip.

Monitor en evalueer voortdurend

Het is belangrijk om voortdurend de voortgang van leerlingen te monitoren en te evalueren. Met deze informatie kan de leerkracht het leesonderwijs aanpassen aan individuele behoeften en leerdoelen.

Het bevorderen van betekenisvolle leeservaringen is geen luxe, maar een essentieel onderdeel van effectief leesonderwijs. Door het implementeren van een integraal programma dat deze principes omvat, kunnen scholen een krachtige basis leggen voor de taal- en kennisontwikkeling van hun leerlingen.

Wil je meer lezen? Gebruik deze link.

De strijd tussen letters en woorden

In de wereld van het onderwijs is er een voortdurende strijd gaande over de beste aanpak om kinderen te leren lezen. Moeten we hen eerst de letters leren of meteen hele woorden? Deze discussie woedt al decennialang, vooral in Engelssprekende landen waar de complexiteit van de Engelse taal het debat nog verder aanwakkert. In Nederland werken de meeste methoden met het uitgangspunt dat kinderen eerst letters moeten leren. Laten we kijken naar de feiten en inzichten die onderzoek ons biedt.

Het belang van instructie

Het is duidelijk dat directe instructie van klank-lettercombinaties de meest effectieve methode is om kinderen te leren lezen. Dit wordt onderstreept door het werk van Anne Castles, Kathleen Rastle en Kate Nation, die de leesoorlog willen beëindigen door mythes over leesdidactiek te ontkrachten.

De inwijding in geschreven taal

Leerlingen moeten worden ingewijd in de geschreven taal door hen bewust te maken van de relatie tussen klanken en letters. Dit begint al in de kleuterklas, waar kinderen geleidelijk letters herkennen en leren dat ze klanken vertegenwoordigen. Het is essentieel dat deze klank-lettercombinaties worden onderwezen via directe instructie, ondanks mogelijke tegenstand van sommigen die dit als saai bestempelen. Echter, de trots en opwinding van leerlingen wanneer ze hun eerste woorden lezen, spreekt boekdelen.

Van decoderen naar tekstbegrip

Maar het leren lezen houdt niet op bij het decoderen van woorden. Het uiteindelijke doel is tekstbegrip. Daarom is het belangrijk om leerlingen zo snel mogelijk in aanraking te brengen met betekenisvolle teksten. Het gebruik van echte boeken met echte verhalen moedigt niet alleen aan tot verdere leesoefening, maar bevordert ook de motivatie van leerlingen.

Woordherkenning

Eenmaal bekwaam in het decoderen van woorden, komen leerlingen op het punt van automatische woordherkenning. Door veel te lezen, leren ze de spelling en bouwen ze een mentaal lexicon op van veelvoorkomende woorden, wat het leesproces versnelt. Daarnaast helpt kennis van de opbouw van woorden, zoals voor- en achtervoegsels, bij het sneller herkennen van nieuwe woorden.

Het belang van een rijke woordenschat

Het belang van een rijke woordenschat kan niet genoeg worden benadrukt. Hoe efficiënter de woordherkenning, hoe meer ruimte er is in het werkgeheugen voor tekstbegrip. Want uiteindelijk draait lezen om meer dan alleen het decoderen van letters; het vereist een complex samenspel van verschillende cognitieve processen.

Wat betekent dat voor het onderwijs?

Als we deze inzichten toepassen op ons onderwijs, kunnen we de leesvaardigheid van leerlingen significant verbeteren. Het begint bij het erkennen van de effectieve leesdidactiek en het bieden van voldoende oefentijd met betekenisvolle teksten. Daarnaast is het cruciaal dat deze kennis een prominente plaats krijgt in lerarenopleidingen, zodat toekomstige leraren gewapend zijn met de juiste tools en inzichten om lezen tot een succes te maken in elke klas.

In de klas is het van belang dat deze inzichten worden toegepast in de dagelijkse praktijk van het onderwijs. Van het gericht aanleren van klank-lettercombinaties tot het gebruik van echte teksten en het stimuleren van een rijke woordenschat, leraren spelen een cruciale rol in het bevorderen van de leesvaardigheid van hun leerlingen.

 

In deze moderne wereld worden jongeren dagelijks overspoeld door een constante stroom van digitale informatie, van appjes tot sociale mediaberichten en online nieuws. We zitten midden in een ‘aandachtseconomie’, waarin verschillende mediakanalen vechten om onze aandacht met meldingen, pushberichten en clickbaits. Maar wat betekent dit voor ons vermogen om informatie echt op te nemen en kritisch te denken? Vooral het vermogen van jongeren om diep te lezen staat ter discussie.

Om deze uitdagingen aan te gaan, is het belangrijk dat jongeren verschillende vormen van geletterdheid ontwikkelen. Naast traditioneel lezen moeten ze ook digitaal geletterd zijn. Dat betekent dat ze in staat zijn om meervoudige vormen van informatie te begrijpen en literaire competentie op te bouwen.

Maar hoe kunnen jongeren deze geletterdheden ontwikkelen te midden van alle digitale afleidingen? Een antwoord ligt in het lezen van boeken, verhalen en gedichten. Fictie biedt een geweldige kans om diepgaande aandacht te oefenen en bewust te schakelen tussen verschillende leesstijlen. Bovendien helpt het jongeren bij het ontwikkelen van kritisch denken, analytische vaardigheden en empathie – essentiële vaardigheden in onze moderne wereld.

In een serie van 4 blogs vertellen we er meer over. Dit is de derde blog over meervoudige geletterdheid.

Literaire competenties

Literaire competentie vormt een essentieel onderdeel van geletterdheid in de hedendaagse samenleving. Tekstuele en literaire media zijn een integraal onderdeel geworden van onze culturele en intellectuele ervaring. Het vermogen om literaire teksten te begrijpen, te analyseren en te waarderen is niet alleen van academisch belang, maar ook van persoonlijke en sociale waarde.

Allereerst is literaire competentie gekoppeld aan het vermogen om betekenis te vinden en te interpreteren in complexe verhalende teksten. Dit omvat het begrijpen van de plot, personages, thema’s en stilistische kenmerken van een tekst. En ook het kunnen identificeren van symboliek, metaforen en andere literaire apparaten die worden gebruikt door auteurs om hun betekenis over te brengen.

Daarnaast vereist literaire competentie ook een begrip van de culturele en historische context waarin literaire werken zijn geschreven. Het kunnen plaatsen van een tekst binnen zijn bredere culturele en literaire tradities stelt lezers in staat om de betekenis en relevantie ervan beter te begrijpen, evenals de invloed die het heeft gehad op latere literatuur en kunst.

Een ander aspect van literaire competentie is het vermogen om kritisch te denken en te analyseren over literaire teksten. Dit omvat het stellen van vragen over de intentie van de auteur, de interpretatie van de tekst door verschillende lezers, en de culturele en sociale betekenis van het werk. Door middel van kritische analyse kunnen lezers hun eigen perspectieven en interpretaties ontwikkelen en deze onderbouwen met bewijs uit de tekst.

Het gaat bij literaire competentie niet alleen om begrijpen en analyseren van teksten. Het gaat ook om een gevoel van esthetische waardering en emotionele betrokkenheid bij literatuur. Het vermogen om te genieten van de schoonheid van taal, de kracht van verhalen en de diepgang van ideeën die worden uitgedrukt in literaire werken is een belangrijk aspect van literaire competentie. Dit biedt zowel intellectuele als emotionele verdieping.

Literaire competentie heeft niet alleen betrekking op het begrijpen en waarderen van literatuur, maar ook op het vermogen om effectief te communiceren over literaire teksten. Dit omvat het kunnen bespreken van literaire werken met anderen, het schrijven van analyses en interpretaties, en het presenteren van ideeën over literatuur op een samenhangende en overtuigende manier.

Conclusie

Kortom, literaire competentie is een veelzijdige en waardevolle vaardigheid die het vermogen van individuen vergroot. Het helpt om betekenis te vinden en te creëren in de rijke en gevarieerde wereld van literatuur. Door literaire competentie te ontwikkelen, kunnen mensen niet alleen hun begrip en waardering van literatuur verdiepen. En daarnaast ook hun vermogen om te denken, communiceren en de wereld om hen heen te begrijpen en te waarderen.

In deze moderne wereld worden jongeren dagelijks overspoeld door een constante stroom van digitale informatie, van appjes tot socialemediaberichten en online nieuws. We zitten midden in een ‘aandachtseconomie’, waarin verschillende mediakanalen vechten om onze aandacht met meldingen, pushberichten en clickbaits. Maar wat betekent dit voor ons vermogen om informatie echt op te nemen en kritisch te denken? Vooral het vermogen van jongeren om diep te lezen staat ter discussie.

Om deze uitdagingen aan te gaan, is het belangrijk dat jongeren verschillende vormen van geletterdheid ontwikkelen. Naast traditioneel lezen moeten ze ook digitaal geletterd zijn, in staat zijn om meervoudige vormen van informatie te begrijpen en literaire competentie op te bouwen.

Maar hoe kunnen jongeren deze geletterdheden ontwikkelen te midden van alle digitale afleidingen? Een antwoord ligt in het lezen van boeken, verhalen en gedichten. Fictie biedt een geweldige kans om diepgaande aandacht te oefenen en bewust te schakelen tussen verschillende leesstijlen. Bovendien helpt het jongeren bij het ontwikkelen van kritisch denken, analytische vaardigheden en empathie – essentiële vaardigheden in onze moderne wereld.

In een serie van 4 blogs vertellen we er meer over. Dit is de derde blog over meervoudige geletterdheid.

Meervoudige geletterdheid

In een wereld waarin informatie overal om ons heen is en communicatie op diverse kanalen plaatsvindt, wordt meervoudige geletterdheid, inclusief creatieve geletterdheid, steeds belangrijker. Het gaat niet alleen meer om simpelweg lezen en schrijven; het draait nu ook om het begrijpen, produceren en interpreteren van tekst in verschillende vormen en modaliteiten. Dit omvat niet alleen geschreven woorden, maar ook digitale media, multimediale content en gesproken taal. Creatieve geletterdheid, een onderdeel hiervan, stelt mensen in staat om op vernieuwende en expressieve wijze met taal om te gaan, waarbij ze hun verbeeldingskracht en creativiteit de vrije loop kunnen laten.

Een belangrijk aspect van meervoudige geletterdheid is het vermogen om informatie te vinden, te evalueren en te produceren in diverse contexten. Dit betekent dat je niet alleen moet begrijpen hoe verschillende tekstgenres werken, maar ook hoe je effectief kunt communiceren met verschillende doelgroepen en in verschillende sociale en culturele situaties. Creatieve geletterdheid voegt hier nog een laag aan toe, waarbij je op innovatieve manieren betekenis kunt creëren en overbrengen.

Meer dan alleen expressie

Deze vaardigheden zijn niet alleen belangrijk voor persoonlijke expressie, maar ook voor succes op professioneel vlak. In een wereld waarin communicatievaardigheden en creatief denken steeds meer worden gewaardeerd, kunnen mensen met sterke meervoudige en creatieve geletterdheid een voorsprong hebben op de arbeidsmarkt.

Het onderwijs speelt een sleutelrol bij het bevorderen van meervoudige en creatieve geletterdheid. Door studenten te voorzien van de juiste vaardigheden en kansen om hun creativiteit te ontwikkelen, kunnen ze beter worden voorbereid op de uitdagingen van de moderne wereld. Dit kan variëren van creatieve schrijfopdrachten en multimodale projecten tot kunsteducatie, allemaal geïntegreerd in het lesprogramma. Een stimulerende leeromgeving waarin studenten worden aangemoedigd om hun creatieve potentieel te verkennen, is hierbij van essentieel belang.

Kortom, meervoudige geletterdheid, inclusief creatieve geletterdheid, is van onschatbare waarde in onze steeds veranderende samenleving. Het stelt individuen in staat om op flexibele en innovatieve wijze met tekst en taal om te gaan, waardoor ze beter kunnen navigeren in de complexe wereld om hen heen.

In deze moderne wereld worden jongeren dagelijks overspoeld door een constante stroom van digitale informatie, van appjes tot socialemediaberichten en online nieuws. We zitten midden in een ‘aandachtseconomie’, waarin verschillende mediakanalen vechten om onze aandacht met meldingen, pushberichten en clickbaits. Maar wat betekent dit voor ons vermogen om informatie echt op te nemen en kritisch te denken? Vooral het vermogen van jongeren om diep te lezen staat ter discussie.

Om deze uitdagingen aan te gaan, is het belangrijk dat jongeren verschillende vormen van geletterdheid ontwikkelen. Naast traditioneel lezen moeten ze ook digitaal geletterd zijn, in staat zijn om meervoudige vormen van informatie te begrijpen en literaire competentie op te bouwen.

Maar hoe kunnen jongeren deze geletterdheden ontwikkelen te midden van alle digitale afleidingen? Een antwoord ligt in het lezen van boeken, verhalen en gedichten. Fictie biedt een geweldige kans om diepgaande aandacht te oefenen en bewust te schakelen tussen verschillende leesstijlen. Bovendien helpt het jongeren bij het ontwikkelen van kritisch denken, analytische vaardigheden en empathie – essentiële vaardigheden in onze moderne wereld.

In een serie van 4 blogs vertellen we er meer over. Dit is de tweede blog over digitale geletterdheid.

Digitale geletterdheid

In een wereld die gedreven wordt door digitale vooruitgang en voortdurende technologische ontwikkelingen, is digitale geletterdheid van onschatbare waarde geworden. Het gaat niet alleen om het begrijpen en gebruiken van digitale informatie, maar ook om het vermogen om kritisch na te denken over de digitale wereld waarin we leven. Binnen dit spectrum valt ook multimediale geletterdheid, een aspect dat steeds meer aan belang wint naarmate digitale media gevarieerder en ingewikkelder worden.

Digitale geletterdheid vereist een breed scala aan vaardigheden en competenties. Het gaat niet alleen om het gebruik van computers en internet, maar ook om het vinden, evalueren, delen en produceren van digitale inhoud. Dit omvat het begrijpen van privacykwesties, auteursrechten en het vermogen om digitale informatie kritisch te beoordelen op betrouwbaarheid en geloofwaardigheid.

Multimediale geletterdheid

Multimediale geletterdheid voegt een extra laag complexiteit toe aan digitale geletterdheid. Het omvat het begrijpen en gebruiken van verschillende vormen van media, zoals tekst, afbeeldingen, audio en video, en het vermogen om deze te integreren in communicatie en expressie. Dit is met name relevant in een tijd waarin multimediale content steeds prominenter aanwezig is op het internet en sociale media.

Een cruciaal aspect van digitale geletterdheid is het vermogen om effectief te communiceren in digitale omgevingen. Dit betekent niet alleen het begrijpen van verschillende communicatieplatforms en -tools, maar ook het vermogen om duidelijk, coherent en respectvol te communiceren met anderen online.

Daarnaast omvat digitale geletterdheid ook het vermogen om kritisch te denken over de digitale wereld en de informatie die daar wordt gepresenteerd. Met de overvloed aan informatie online is het van essentieel belang om feiten van fictie te kunnen onderscheiden, nepnieuws te herkennen en informatiebronnen te evalueren op betrouwbaarheid en geloofwaardigheid.

Onderwijsinstellingen en organisaties spelen een cruciale rol bij het bevorderen van digitale geletterdheid. Door leerlingen te voorzien van de nodige vaardigheden en kennis kunnen ze beter worden voorbereid op de uitdagingen van de digitale wereld. Dit omvat het integreren van digitale geletterdheid in het curriculum, het aanbieden van trainingen en workshops voor studenten en docenten, en het aanmoedigen van een kritische houding ten opzichte van digitale media.

Al met al is digitale geletterdheid een essentiële vaardigheid geworden in de moderne samenleving. Het stelt individuen in staat om effectief te communiceren, informatie te vinden en te evalueren, en kritisch te denken over de digitale wereld waarin we leven. Door te investeren in digitale geletterdheid kunnen we ervoor zorgen dat mensen beter zijn uitgerust om te navigeren in de complexe en snel veranderende wereld van digitale technologie.

In deze moderne wereld worden jongeren dagelijks overspoeld door een constante stroom van digitale informatie, van appjes tot socialemediaberichten en online nieuws. We zitten midden in een ‘aandachtseconomie’, waarin verschillende mediakanalen vechten om onze aandacht met meldingen, pushberichten en clickbaits. Maar wat betekent dit voor ons vermogen om informatie echt op te nemen en kritisch te denken? Vooral het vermogen van jongeren om diep te lezen staat ter discussie.

Om deze uitdagingen aan te gaan, is het belangrijk dat jongeren verschillende vormen van geletterdheid ontwikkelen. Naast traditioneel lezen moeten ze ook digitaal geletterd zijn, in staat zijn om meervoudige vormen van informatie te begrijpen en literaire competentie op te bouwen.

Maar hoe kunnen jongeren deze geletterdheden ontwikkelen te midden van alle digitale afleidingen? Een antwoord ligt in het lezen van boeken, verhalen en gedichten. Fictie biedt een geweldige kans om diepgaande aandacht te oefenen en bewust te schakelen tussen verschillende leesstijlen. Bovendien helpt het jongeren bij het ontwikkelen van kritisch denken, analytische vaardigheden en empathie – essentiële vaardigheden in onze moderne wereld.

In een serie van 4 blogs vertellen we er meer over. Dit is de eerste blog over traditionele geletterdheid.

Traditionele geletterdheid

In een wereld waar digitale media steeds meer terrein winnen, mogen we de onschatbare waarde van traditionele geletterdheid niet uit het oog verliezen. Traditionele geletterdheid draait om de kunst van het lezen, begrijpen en contextualiseren van gedrukte teksten. Het vermogen om diep in een boek te duiken of kritisch een artikel te analyseren blijft van onschatbare waarde te midden van de digitale afleidingen die ons omringen.

Maar traditionele geletterdheid staat voor uitdagingen. Nederlanders besteden steeds minder tijd aan het lezen van boeken en raken steeds meer verstrengeld in de digitale wereld. Vooral onder jongeren lijkt de interesse in traditionele geletterdheid af te nemen. De rustige, diepgaande ervaring van een boek lezen concurreert met de constante stroom van digitale informatie.

Ondanks deze uitdagingen is het cruciaal om traditionele geletterdheid te omarmen. Diepgaand lezen draagt bij aan het ontwikkelen van analytische vaardigheden, kritisch denken en empathie. Het opent de deur naar nieuwe ideeën en perspectieven. Door traditionele geletterdheid te blijven koesteren, kunnen we de waarde van langzaam, bedachtzaam lezen doorgeven aan volgende generaties.

Een van de grootste voordelen van traditionele geletterdheid is de impact ervan op onze cognitieve ontwikkeling. Bij het lezen van een boek worden we uitgedaagd om ons te concentreren, patronen te herkennen en verbanden te leggen tussen verschillende ideeën. Dit versterkt niet alleen onze leesvaardigheid, maar verbetert ook onze algehele cognitieve vaardigheden.

Bovendien biedt traditionele geletterdheid een toevluchtsoord uit de voortdurende stroom van digitale prikkels die we in het moderne leven tegenkomen. Door een boek te lezen, kunnen we even ontsnappen aan de hectiek en tot rust komen in een wereld van verbeelding en reflectie.

Traditionele geletterdheid is ook van vitaal belang voor het behoud van ons cultureel erfgoed. Door klassieke literatuur te lezen, blijven we verbonden met de verhalen en ideeën die onze samenleving hebben gevormd. Het stelt ons in staat om de wereld te begrijpen vanuit verschillende perspectieven en onze eigen plaats daarin te vinden.

Kortom, traditionele geletterdheid blijft een onschatbare vaardigheid in de 21e eeuw. Het stelt ons in staat om dieper te graven, breder te denken en bewuster te leven. Door de kunst van het langzaam lezen te omarmen, kunnen we de rijkdom van literatuur behouden en doorgeven aan toekomstige generaties.

In een tijdperk waarin schermtijd en digitale media de overhand lijken te hebben, blijft het lezen van boeken een onschatbare gewoonte voor zowel kinderen als volwassenen. Het voedt niet alleen de verbeelding, maar biedt ook een scala aan voordelen, variërend van het vergroten van empathie tot het verbeteren van taalvaardigheid. Laten we eens kijken naar enkele gewoonten van goede lezers, gebaseerd op recent onderzoek en inzichten onder jonge lezers zelf.

Dagelijkse Leesroutine

Uit onderzoek blijkt dat iets meer dan de helft van de kinderen dagelijks leest, terwijl een kwart een paar keer per week de tijd neemt voor een goed boek. Deze gewoonte van consistent lezen is cruciaal voor het ontwikkelen van een liefde voor boeken en het verbeteren van leesvaardigheid.

Diversiteit in Genres

Goede lezers hebben vaak een breed scala aan interesses als het gaat om genres. Of het nu gaat om fantasie- en avonturenboeken, grappige verhalen, of spannende avonturen, het verkennen van verschillende genres kan de leeservaring verrijken en de verbeelding stimuleren.

Papieren Boeken als Voorkeursvorm

Terwijl de wereld steeds digitaler wordt, geven de meeste kinderen nog steeds de voorkeur aan het lezen van boeken van papier. Deze tangibele vorm van lezen biedt een unieke ervaring die niet kan worden vervangen door e-boeken of luisterboeken.

Exploratie van Fantasiewerelden

Een opvallende gewoonte van goede lezers is hun liefde voor fantasie- en avonturenboeken, waarbij ze zich kunnen onderdompelen in verhalen over magische wezens en epische reizen. Dit draagt bij aan het stimuleren van de verbeelding en het bevorderen van creatief denken

Taaldiversiteit en Interesse

Hoewel de meeste kinderen thuis in het Nederlands lezen, is er een groeiende interesse in andere talen, vooral het Engels. Deze interesse kan voortkomen uit nieuwsgierigheid naar de taal zelf en biedt een kans om verschillende culturen en perspectieven te verkennen door middel van literatuur.

Serieboeken als Favorieten

Het is geen verrassing dat serieboeken vaak de favoriete keuze zijn onder jonge lezers. Het volgen van geliefde personages door meerdere boeken creëert een band en opwinding die de leesmotivatie kan versterken.

Kortom, de gewoonten van goede lezers omvatten een consistente leesroutine, een diversiteit aan genres, een voorkeur voor papieren boeken, een verkenning van fantasiewerelden, interesse in taaldiversiteit, en een voorliefde voor serieboeken. Door deze gewoonten te cultiveren, kunnen lezers van alle leeftijden genieten van de vele voordelen die het lezen te bieden heeft en een levenslange liefde voor literatuur ontwikkelen.

 

Binnen het onderwijs is er een boeiende ontwikkeling gaande: literaire gesprekken nemen een steeds prominentere plaats in. Deze gesprekken, gebaseerd op de handleiding ‘Maar als je erover nadenkt…‘, transformeren de traditionele boekenkring tot een dynamische en interactieve ervaring. In dit blog duiken we dieper in de praktijk van literaire gesprekken op school en ontdekken we de betekenis ervan voor zowel leraren als leerlingen.

Waar het bij literaire gesprekken om gaat

Literaire gesprekken vormen een krachtige manier om leerlingen actief te betrekken bij het lezen en interpreteren van teksten. De cyclus van het gezamenlijk lezen van een boek, het opschrijven van gedachten op post-its, en het voeren van vijf literaire gesprekken per boek, creëert een diepgaand begrip van verhalen. Het geeft leerlingen de ruimte om hun eigen vragen, verwachtingen en interpretaties te delen, waardoor literair denken wordt gestimuleerd.

De rol van de leerkracht

Het voeren van literaire gesprekken vraagt meer van de leerkracht dan een traditionele boekenkring. Om effectief te zijn, moet de leerkracht niet alleen het gekozen boek goed kennen, maar ook literair competent zijn. Het stellen van de juiste vragen en het stimuleren van discussies vereist inzicht in zowel het boek als de leeservaring van de leerlingen. Als de cyclus zich herhaalt gedurende het schooljaar, evolueert de rol van de leerkracht van leidende gids naar een ondersteunende facilitator.

Leerlingen in de regisseursstoel

Een opvallend kenmerk van deze benadering is de geleidelijke overgang van door de leerkracht geleide gesprekken naar ‘leesclubs’ waarin leerlingen zelf het boek kiezen en bespreken. Deze verschuiving weerspiegelt de groei en ontwikkeling die leerlingen doormaken in hun begrip van literatuur en het vermogen om zelfstandig te denken en te analyseren.

Het belang van literair denken

In literaire gesprekken draait het niet om het vinden van het ‘juiste’ antwoord, maar om het verkennen van diverse interpretaties en persoonlijke reacties op het verhaal. Vragen en discussies zijn geen tekenen van onmacht, maar eerder een manifestatie van literair denken. Dit benadrukt het belang van het aanmoedigen van nieuwsgierigheid en het stimuleren van individuele interpretaties binnen de literaire context.

Conclusie

Literaire gesprekken op school brengen de magie van verhalen tot leven en bieden een platform voor diepgaande reflectie en discussie. Door leerlingen actief te betrekken bij het leesproces, ontstaat er een verrijkende leeromgeving waarin literair denken wordt aangemoedigd en individuele stemmen gehoord worden. Als leraren de uitdaging aangaan om literair competent te zijn en een ondersteunende ruimte creëren voor diverse interpretaties, zal de kracht van literaire gesprekken een blijvende impact hebben op de literaire ontwikkeling van leerlingen.

 

In de drukte in de klas is er een bijzonder moment waarop boeken, verhalen en voorlezen centraal staan: de Nationale Voorleesdagen. Dit jaarlijkse evenement, dat plaatsvindt in Nederland, is een viering van het plezier en de kracht van voorlezen voor jong en oud. Een hoogtepunt van deze dagen is het sfeervolle Voorleesontbijt, dat op veel scholen in Nederland wordt georganiseerd.

Voorlezen: maak er een gewoonte van

Voorlezen is niet zomaar een activiteit; het is een belangrijke manier om verhalen te leren kennen en op die manier kennis van de wereld te krijgen. De Nationale Voorleesdagen, die sinds 2004 worden georganiseerd, richten de schijnwerpers op het belang van voorlezen in de ontwikkeling van kinderen. Gedurende deze dagen worden scholen, bibliotheken en gezinnen aangemoedigd om samen te genieten van de wereld van boeken en het plezier dat je beleefd als je voorgelezen wordt, of zelf voorleest.

Het voorleesontbijt: Samen smullen en luisteren

Een bijzonder hoogtepunt van de Nationale Voorleesdagen is het Voorleesontbijt. Deze feestelijke start van de voorleesdagen is een mooi moment om  kinderen, ouders, leerkrachten en andere voorleesliefhebbers samen te brengen om gezamenlijk te smullen van een ontbijt, terwijl er genoten wordt van mooie verhalen. Het creëert een sfeer van samenhorigheid en stimuleert leesplezier op een gezellige en toegankelijke manier.

Tips

De Nationale Voorleesdagen bieden een uitstekende gelegenheid om leesplezier te bevorderen en de magie van verhalen te vieren. Hier zijn enkele tips voor activiteiten die je kunt organiseren tijdens deze speciale dagen:

1. Voorleesontbijt, natuurlijk! Organiseer een gezellig voorleesontbijt in school, bibliotheek of kinderdagverblijf. Nodig ouders, leraren, en lokale figuren uit om voor te lezen terwijl kinderen genieten van een feestelijk ontbijt.

2. Thematische Verkleedpartij: Kies een personage uit een lievelingsboek en moedig kinderen (en volwassenen) aan om zich te verkleden als hun favoriete personages tijdens een thematische verkleedpartij.

3. Voorleesmarathon: Houd een voorleesmarathon waarbij verschillende mensen, waaronder leraren, ouders, en lokale beroemdheden, elkaar aflossen om continu voor te lezen. Maak er een gezellige en informele bijeenkomst van waarbij iedereen welkom is.

4. Knutselworkshops: Combineer voorlezen met creativiteit door knutselworkshops te organiseren.

5. Laat kinderen knutselen en tekenen geïnspireerd op de verhalen die ze hebben gehoord. Dit kan ook een geweldige manier zijn om de verbeeldingskracht te stimuleren.

6. Theater- of Poppenkastvoorstelling: Breng verhalen tot leven door een kleine theatervoorstelling of poppenkastvoorstelling te organiseren. Dit kunnen zowel professionals als door enthousiaste ouders, leraren of studenten uitvoeren.

7. Voorleeswandeling: Organiseer een voorleeswandeling in de natuur. Selecteer enkele mooie plekken in een park of bos en nodig voorlezers uit om op verschillende locaties verhalen voor te lezen. Dit combineert het plezier van lezen met buitenactiviteiten.

8. Boekenruilbeurs: Stimuleer het delen van boeken door een boekenruilbeurs te organiseren. Moedig mensen aan om boeken mee te nemen die ze willen delen en laat anderen ze ruilen voor nieuwe leesavonturen.

9. Auteursbezoek: Nodig een lokale auteur uit om over hun werk te praten en voor te lezen uit hun boeken. Dit kan inspirerend zijn voor zowel kinderen als volwassenen.

10. Digitale Voorleesactiviteiten: Organiseer virtuele voorleessessies via videoconferenties voor diegenen die niet fysiek aanwezig kunnen zijn. Betrek ouders, grootouders, of zelfs auteurs vanuit verschillende locaties.

11. Voorleeswedstrijd: Houd een voorleeswedstrijd voor kinderen waarbij ze kunnen laten zien hoe goed ze kunnen voorlezen of vertellen.

Onthoud dat het belangrijk is om de activiteiten af te stemmen op de doelgroep en een positieve, inclusieve sfeer te creëren waarin leesplezier wordt aangemoedigd.

Conclusie

De Nationale Voorleesdagen, met het gezellige hoogtepunt van het voorleesontbijt, brengen de kracht van verhalen naar voren en benadrukken het belang van voorlezen. Het evenement herinnert ons eraan dat de eenvoud van voorlezen een grote impact heeft voor de ontwikkeling van kinderen. Dus, laten tijdens deze bijzondere dagen iedere dag een stuk voorlezen en er meteen een gewoonte van maken om iedere dag voor te lezen.

In de kleurrijke wereld van kinder-en jeugdboeken is diversiteit de sleutel tot het ontwikkelen van leesplezier bij kinderen. Het aanbod van genres in de Nederlandse jeugdliteratuur is groot, waardoor kinderen een breed scala aan verhalen en stijlen kunnen verkennen. Laten we eens ontdekken welke verschillende genres voor kinderboeken er zijn.

1. Avontuur

Avonturenboeken nemen jonge lezers mee op spannende reizen, vaak vol gevaren en ontdekkingen. Deze verhalen prikkelen de verbeelding, stimuleren nieuwsgierigheid en laten kinderen kennismaken met de spanning van het onbekende.

● De Griezelbus door Paul van Loon
● De Reis van de Stoomboot door Thea Stilton

2. Fantasie

In het rijk van fantasieboeken komen magie, mythische wezens en betoverende werelden tot leven. Deze boeken moedigen kinderen aan om buiten de grenzen van de realiteit te denken en stimuleren creatief denken.

● Harry Potter en de Steen der Wijzen door J.K. Rowling
● Alice in Wonderland door Lewis Carroll

3. Mysterie

Mysterieboeken dagen jonge geesten uit om puzzels op te lossen en raadsels te ontrafelen. Deze genres leren kinderen logisch denken en de kunst van deductie, terwijl ze genieten van een meeslepend verhaal.

● Spekkie en Sproet: Complot in de Trein door Vivian den Hollander
● De Vijf Detectives: Het Geheim van de Gouden Toren door Enid Blyton

4. Humor

Lachen is een universele taal, en humorboeken voor kinderen zijn als een welkome dosis plezier. Ze laten kinderen kennismaken met verschillende soorten humor en bevorderen een positieve leeservaring.

● Dagboek van een Muts: Avonturen uit een Niet-zo-perfect Leven door Rachel Renée Russell
● De Waanzinnige Boomhut van 13 Verdiepingen door Andy Griffiths

5. Realistische fictie

Realistische fictie brengt alledaagse situaties tot leven met personages waarmee kinderen zich kunnen identificeren. Deze boeken verkennen menselijke emoties en relaties, waardoor lezers een dieper begrip van de wereld om hen heen krijgen.

● Kruistocht in Spijkerbroek door Thea Beckman
● Kinderen van Moeder Aarde door Thea Beckman

6. Historische romans

Historische fictie transporteert kinderen naar het verleden en laat hen de geschiedenis ervaren door de ogen van fictieve personages. Het vergroot niet alleen hun historisch bewustzijn, maar ook hun empathie.

● Oorlogswinter door Jan Terlouw
● Een brief voor de Koning van Tonke Dragt

7. Non-fictie

Non-fictieboeken bieden een schat aan feitelijke informatie over uiteenlopende onderwerpen. Ze bevorderen leergierigheid en onderzoekende geesten, waardoor kinderen hun kennis op een boeiende manier kunnen vergroten.

● Het Klokhuisboek over Zintuigen door Fiona Rempt
● Kijken naar Kunst met Koos de Kunstenaar door Koos Meinderts

8. Poëzie

Poëzie stimuleert een liefde voor taal en creativiteit. Kinderen ontdekken het ritme en de schoonheid van woorden, terwijl ze zich laten meevoeren door de emotionele kracht van poëzie.

● Waanzinnig Leed door Edward van de Vendel
● Gedichten voor Kinderen door Annie M.G. Schmidt

Door het aanbieden van de boeken in verschillende genres krijgen kinderen een brede kijk op boeken en op de wereld. Het stelt hen in staat om verschillende schrijfstijlen te ervaren, uiteenlopende perspectieven te begrijpen en hun leesvoorkeuren te ontdekken. Dus, laat de ontdekkingsreis beginnen en dompel je onder in de prachtige diversiteit van kinderboekengenres!

SOLLICITATIE














    Ja, ik stem in met het Privacy statement en geef TOPPR de toestemming om deze gegevens op te slaan.

    Mail ons:

    welkom@topprreading.org